چکیده
زمینه و هدف: خشونت خانوادگی علیه اطفال یکی از جدیترین چالشهای اجتماعی و حقوقی با پیامدهای گسترده بر رشد جسمی، روانی و اجتماعی کودکان است. این پدیده بهدلیل ماهیت پنهان خود در فضای خصوصی خانواده کمتر گزارش میشود و به بازتولید بیننسلی میانجامد. هدف اصلی این تحقیق، بررسی نقش و پیامدهای خشونت خانوادگی بر اطفال و تحلیل ابعاد مختلف آن در پرتو منابع علمی دری است.
روش: تحقیق حاضر به روش توصیفی تحلیلی کیفی با رویکرد مرور نظاممند اسنادی انجام شده است. جامعه آماری شامل منابع علمی مرتبط با خشونت خانوادگی و کودکآزاری بود کهبصورت هارد و الکترونیکی جمع آوری گردیده است. دادهها با فرم فیشبرداری ساختاریافته جمعآوری و با روش تحلیل مضمون، تحلیل گردید. ملاحظات اخلاقی نیز رعایت شده است.
یافتهها: خشونت خانوادگی در اشکال جسمی، روانی، عاطفی و غفلت بروز میکند و هر یک آثار عمیق و جبرانناپذیری بر سلامت روانی، عملکرد تحصیلی و سازگاری اجتماعی اطفال دارد. عواملی چون فقر، تعارضات خانوادگی، ضعف مهارتهای فرزندپروری و باورهای فرهنگی نادرست، نقش اساسی در تداوم خشونت ایفا میکنند.
نتیجهگیری: پیشگیری مؤثر نیازمند رویکرد چندسطحی شامل آموزش والدین، توانمندسازی نظام آموزشی، اصلاح قوانین و هماهنگی نهادی است. یافتهها میتواند برای سیاستگذاری و طراحی برنامههای پیشگیرانه و مداخلهای بهکار گرفته شود.
روش: تحقیق حاضر به روش توصیفی تحلیلی کیفی با رویکرد مرور نظاممند اسنادی انجام شده است. جامعه آماری شامل منابع علمی مرتبط با خشونت خانوادگی و کودکآزاری بود کهبصورت هارد و الکترونیکی جمع آوری گردیده است. دادهها با فرم فیشبرداری ساختاریافته جمعآوری و با روش تحلیل مضمون، تحلیل گردید. ملاحظات اخلاقی نیز رعایت شده است.
یافتهها: خشونت خانوادگی در اشکال جسمی، روانی، عاطفی و غفلت بروز میکند و هر یک آثار عمیق و جبرانناپذیری بر سلامت روانی، عملکرد تحصیلی و سازگاری اجتماعی اطفال دارد. عواملی چون فقر، تعارضات خانوادگی، ضعف مهارتهای فرزندپروری و باورهای فرهنگی نادرست، نقش اساسی در تداوم خشونت ایفا میکنند.
نتیجهگیری: پیشگیری مؤثر نیازمند رویکرد چندسطحی شامل آموزش والدین، توانمندسازی نظام آموزشی، اصلاح قوانین و هماهنگی نهادی است. یافتهها میتواند برای سیاستگذاری و طراحی برنامههای پیشگیرانه و مداخلهای بهکار گرفته شود.
واژههای کلیدی
منابع
- 1. آبروشن، هادی. (۱۳۸۴). کودکآزاری و راههای مقابله با آن: بهانضمام کنوانسیون حقوق کودک. تهران: انتشارات آریان.
- 2. افروز، غلامعلی. (۱۳۸۶). روانشناسی کودکآزاری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
- 3. ایندیپندنت فارسی. (۱۳۹۹). کودکآزاری؛ واقعیتی تلخ زیر پوست شهر. ایندیپندنت فارسی.
- 4. تبریزی، علی. (1398). بررسی علل و آسیب های ناشی از خشونت فیزیکی و روانی علیه کودکان و نوجوانان و ارائه راهکارهای پیشگیرانه از منظر فقه و حقوق. ایران: انتشارات موسسه آموزش عالی آفاق.
- 5. رضایی، ذاکرحسین. (1404). چپتر کریمنالوژی، دیپارتمنت حقوق، پوهنحی حقوق و علوم سیاسی. پوهنتون بلخ.
- 6. رفیعی، محمدرضا. (۱۳۹۴). عوامل اجتماعی مؤثر بر کودکآزاری در خانواده. فصلنامه رفاه اجتماعی، شماره ۱۴.
- 7. سازمان بین المللی انکشاف حقوق(IDLO). تخلفات اطفال. جزوه شماره 20. کابل: انتشارات آیدولو.
- 8. سازمان ملل متحد. (1989). کنوانسیون حقوق اطفال. مجمع عمومی سازمان ملل متحد.
- 9. شفیعی اردستانی، احمد؛ قاسمی، مهدی؛ وروایی، علی؛ و نصرتی، یوسف. (۱۴۰۳). خشونت خانوادگی علیه اطفال و نوجوانان در پرتو اسناد بینالمللی. پژوهشنامه نظم و امنیت انتظامی، شماره 16.
- 10. صالحی، حسن؛ و موسوی، مریم. (۱۳۹۸). پیامدهای تربیتی خشونت والدین بر کودکان. فصلنامه تحقیقات تربیتی، شماره 10.
- 11. فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم. (۱۳۹۱). تأثیر خشونتهای خانوادگی بر بزهکاری کودکان و نوجوانان. فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، شماره 6.
- 12. فیروزی، گلناز. (1388). خشونت خانوادگی و رفتارهای خشونت آمیز علیه کودکان. ایران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. شماره 266.
- 13. قاسمی، محمد. (۱۳۹۶). حمایت کیفری از کودکان در برابر خشونت خانوادگی. فصلنامه تحقیق حقوق کیفری، شماره 9.
- 14. نجاتی، زهره و سایر همکاران. (۱۳۹۱). بررسی رابطه خشونت خانوادگی و سلامت روان کودکان. فصلنامه مطالعات روانشناسی تربیتی، شماره 8.
- 15. نوری، سیدمحمد. (۱۴۰۱). خشونت خانگی علیه کودکان: چیستی، چرایی و راهکارهای درمان آن در پرتو تلاشهای حقوقی. فصلنامه حقوق بشر، شماره 13.
- 16. وزارت عدلیه افغانستان. (1397). میثاق حقوق طفل در اسلام. جریده رسمی شماره 1330، تاریخ نشر حوت سال 1397.