چکیده
زمینه و هدف: حکومتداری خوب به عنوان یکی از عوامل مؤثر در ارتقای عملکرد سازمانهای دولتی، نقش مهمی در بهبود سلامت سازمانی و افزایش اثربخشی نهادهای عمومی دارد. با وجود اهمیت این موضوع، تحقیقات اندکی درباره تأثیر حکومتداری خوب بر سلامت سازمانی در نهادهای آموزشی افغانستان، بهویژه ریاست معارف ولایت هرات، انجام شده است. از اینرو، تحقیق حاضر با هدف بررسی تأثیر حکومتداری خوب بر سلامت سازمانی در ریاست معارف ولایت هرات انجام شد.
روش: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۸۰ تن از کارکنان ریاست معارف ولایت هرات بود که از میان آنان، بر اساس فرمول کوکران، ۱۲۰ نفر به عنوان نمونه آماری و با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند. دادهها از طریق پرسشنامه استاندارد گردآوری شد و پایایی ابزار پژوهش با ضریب آلفای کرونباخ ۰.۹۰۵ تأیید گردید. دادهها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی و تحلیل رگرسیون در نرمافزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند.
یافتهها: یافتههای تحقیق نشان داد که حکومتداری خوب تأثیر مثبت و معناداری بر سلامت سازمانی دارد و مؤلفههای کارایی، عدالت، شفافیت و حاکمیت قانون نیز هر یک نقش مثبت و معناداری در ارتقای سلامت سازمانی ایفا میکنند. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که حکومتداری خوب با ضریب رگرسیون ۰.۵۰۷ و سطح معناداری ۰.۰۰۰، تأثیر مثبت و معناداری بر سلامت سازمانی دارد..
نتیجهگیری: به صورت کل، تقویت اصول حکومتداری خوب میتواند زمینه ارتقای سلامت سازمانی، افزایش اعتماد و همکاری کارکنان و بهبود عملکرد ریاست معارف ولایت هرات را فراهم سازد.
روش: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۸۰ تن از کارکنان ریاست معارف ولایت هرات بود که از میان آنان، بر اساس فرمول کوکران، ۱۲۰ نفر به عنوان نمونه آماری و با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند. دادهها از طریق پرسشنامه استاندارد گردآوری شد و پایایی ابزار پژوهش با ضریب آلفای کرونباخ ۰.۹۰۵ تأیید گردید. دادهها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی و تحلیل رگرسیون در نرمافزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند.
یافتهها: یافتههای تحقیق نشان داد که حکومتداری خوب تأثیر مثبت و معناداری بر سلامت سازمانی دارد و مؤلفههای کارایی، عدالت، شفافیت و حاکمیت قانون نیز هر یک نقش مثبت و معناداری در ارتقای سلامت سازمانی ایفا میکنند. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که حکومتداری خوب با ضریب رگرسیون ۰.۵۰۷ و سطح معناداری ۰.۰۰۰، تأثیر مثبت و معناداری بر سلامت سازمانی دارد..
نتیجهگیری: به صورت کل، تقویت اصول حکومتداری خوب میتواند زمینه ارتقای سلامت سازمانی، افزایش اعتماد و همکاری کارکنان و بهبود عملکرد ریاست معارف ولایت هرات را فراهم سازد.
واژههای کلیدی
منابع
- الوانی، س. م.، و علیزاده، م. (۱۳۸۶). تحلیلی بر کیفیت حکمرانی خوب در ایران. فصلنامه مطالعات مدیریت، ۵۳.
- پورعزت، ع (۱۳۹۹). مبانی دانش اداره دولت و حکومت. تهران: انتشارات سمت.
- تقوایی، ع. ا.، و تاجدار، ر. (۱۳۸۸). درآمدی بر حکمروایی خوب شهری در رویکرد تحلیلی. فصلنامه مدیریت شهری، ۲۳.
- حاجیه رجبی فرجاد، و عزبدفتر، آ. (۱۳۹۸). تأثیر حکمرانی خوب بر سلامت سازمانی با نقش میانجی رفتار سیاسی در اداره مالیات شمال تهران. فصلنامه چشمانداز مدیریت دولتی، ۱۰(۳۷)، ۱۴۱–۱۷۰.
- داود، ش.، محمدیان ساروی، م.، محمدزاده، خ. ع.، و اشرفی، آ. (۲۰۲۵). ارائه مدل حکمرانی خوب در نظام سلامت. مجله دانشگاه علوم پزشکی اراک، ۲۸(۲)، ۱۲۱–۱۳۲.
- سردارنیا، خ (۱۳۹۱). شاخصهای حکمرانی خوب شهری در چارچوب نظریه سیستمی. تهران: انتشارات تیسا.
- شریفیان ثانی، م. (۱۳۸۰). مشارکت شهروندی، حکمرانی شهری و مدیریت شهری. مجله مدیریت شهری و روستایی، ۸، ۴۲–۵۵.
- طاهری، ط.، و همکاران. (۲۰۲۵). تأثیر حکمرانی خوب بر سلامت سازمانی با نقش میانجی پاسخگویی سازمانی فصلنامه پژوهشهای کاربردی در مدیریت ورزشی، ۱۰(۳)، ۷۷–۸۸.
- غلامپور، م.، پورشافعی، هـ.، و واشقانی فراهانی، ا. (۱۳۹۸). نقش فرهنگ و سلامت سازمانی بر اخلاق حرفهای معلمان فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، ۱۴(۱)، ۷۵–۸۱.
- قلیپور، ر.، و شریفزاده، ف. (۱۳۹۳). حکمرانی خوب و نقش دولت. نشریه فرهنگ مدیریت، ۴.
- گرجی، م. ر. (۱۳۹۶). حکومتداری و حکمرانی خوب. فصلنامه چالشهای جهان، ۱.
- لطفی، ب.، مظفری، ا.، و خرازی محمدوند آذر، ز. (۱۴۰۲). استقرار حکمرانی خوب در دستگاههای دولتی جمهوری اسلامی ایران با بهرهمندی از ارتباطات استراتژیک. نشریه رهیافتهای نوین مدیریت جهادی و حکمرانی اسلامی، ۳(۲)، ۱۲۶–۱۵۲.
- رسول معنوی، م. (۲۰۲۴). نقش حکومتداری خوب در تقویت اعتماد عمومی افغانستان. مجله علمی–تحقیقی تاج، ۱(۱)، ۵۹–۷۷
- منتظری، م.، و فردوسیپور، ل. (۱۳۹۷). تأثیر سلامت سازمانی بر عملکرد شغلی. فصلنامه علمی–پژوهشی مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، ۲۷(۹۰)، ۴۵–۶۴.
- ماوردی، ا، ع (۱۹۸۹). الأحکام السلطانیة والولایات الدینیة (تحقیق احمد مبارک البغدادی). کویت: مکتبة دار ابن قتیبة.
- ناظم، ف.، کریمزاده، ص.، و قادری، ا. (۱۳۸۹). بررسی رابطه بین مدیریت دانش و سلامت سازمانی با کارآفرینی کارکنان در سازمان تأمین اجتماعی. فصلنامه پژوهشهای اجتماعی، ۳(۹)، ۸۹–۱۱۵.
- هداوند، م.، و همکاران. (۱۳۸۴). حکمرانی خوب، توسعه و حقوق بشر. فصلنامه حقوق اساسی، ۴.
- Gera, S. (2001). Promoting good governance: Principles, practices and perspectives. Commonwealth Secretariat.
- Graham, J., & Plumptre, T. (1999). Governance and good governance: International and Aboriginal perspectives. Institute on Governance.
- Hoy, W. K., & Woolfolk, A. E. (1993). Teachers' sense of efficacy and the organizational health of schools. The Elementary School Journal, 93(4), 355–372.
- Kaufmann, D. (2010). The Worldwide Governance Indicators (WGI): Methodology and analytical issues. World Bank Development Research Group.
- Kaufmann, D., & Mastruzzi, M. (2007). Governance matters VI: Aggregate and individual governance indicators, 1996–2006. World Bank Policy Research Working Paper No. 4280.
- Muhammad Naveed, H., Hongxing, Y., Akhtar, M., Anwer, M. O., & Alemzero, D. (2020). The impact of customer feedback on organizational health when employee empowerment works as a moderator: Evidence from Pakistani fast food industry. Business and Economic Research, 10(3), 65–89.