پوهنتون تاج ورود ثبت نام
مجله علمی تحقیقی تاج Taj Academic Journal

جنگ ترکیبی در منازعات معاصر؛ خوانش نوین بر اساس مدل پیوستار فشار مرحله‌ای

چکیده

این پژوهش باهدف ارائه خوانشی نوین از جنگ ترکیبی در منازعات معاصر بر اساس مدل پیوستار فشار مرحله‌ای انجام‌شده است. پرسش اصلی آن است که «خوانش نوین مبتنی بر مدل پیوستار فشار مرحله‌ای برای تحلیل جنگ ترکیبی در منازعات معاصر چیست و این مدل دارای چه مؤلفه‌ها، مراحل و کارکردهایی است؟» فرضیه‌ای که در پاسخ به این پرسش مطرح می‌شود آن است که مدل پیوستار فشار مرحله‌ای به‌عنوان چارچوبی پویا، می‌تواند جنگ ترکیبی را تحلیل کرده و با تفکیک مؤلفه‌های هر مرحله، کارکردهای تحلیلی و عملیاتی متناظری برای درک پویایی این جنگ‌ها و طراحی پاسخ‌های متناسب ارائه دهد. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی و گردآوری داده‌ها از طریق منابع کتابخانه‌ای و اسنادی است. یافته‌ها نشان می‌دهد جنگ ترکیبی پدیده‌ای چندبعدی، محیط محور و فرسایشی است که با ترکیب هم‌زمان ابزارهای نظامی، سایبری، اقتصادی، رسانه‌ای و سیاسی، مرز میان جنگ و صلح را مخدوش کرده است. به‌عنوان دستاورد اصلی این پژوهش، مدل مفهومی نوین «پیوستار فشار ترکیبی» ارائه‌شده است که دارای پنج مرحله تدریجی (محیط سازی، فشار نرم، فشار هوشمند، فشار ترکیبی و نقاط اوج) و چهار دسته مؤلفه (بسترها، ابزارها، کنشگران و اهداف) بوده و کارکردهای سه‌گانه تحلیلی (تبیین پویایی)، تشخیصی (شناسایی مرحله تهدید) و تجویزی (طراحی پاسخ متناسب) را دنبال می‌کند. این مدل برای هر مرحله، مجموعه‌ای از پاسخ‌های پیشگیرانه، تاب‌آورانه، متقابل و بازدارنده را تجویز می‌نماید. مقابله با جنگ ترکیبی نیازمند رویکردی فرا بخشی، تاب‌آوری ملی، دیپلماسی فعال و بازنگری در دکترین‌های امنیتی است. مدل ارائه‌شده، با یکپارچه‌سازی تحلیل نظری و راهبرد عملیاتی، چارچوبی نظام‌مند برای درک پویایی این جنگ و طراحی پاسخ‌های مرحله‌ای و مؤثر در اختیار سیاست‌گذاران و نهادهای امنیتی قرار می‌دهد.

واژه‌های کلیدی