چکیده
تداوم فقر در کنار رشد اقتصادی در جنوب آسیا، پرسشهایی جدی درباره کیفیت تخصیص بودجه عمومی برانگیخته است. این تحقیق باهدف تحلیل تفکیکشده تأثیر سهم هزینههای دولت در بخشهای عملیاتی مختلف بر نرخ فقر در هشت کشور جنوب آسیا انجام شد.این مطالعه از نوع کاربردی و روش آن توصیفی-تحلیلی با رویکرد کمی است. از دادههای تابلویی متوازن دوره ۲۰۲۳-۲۰۱۴ برای کشورهای افغانستان، بنگلادش، بوتان، هند، مالدیو، نپال، پاکستان و سریلانکا استفاده شد. متغیر وابسته، نرخ فقر بر اساس خط بینالمللی ۲.۱۵ دلار و متغیرهای مستقل، نسبت هزینههای بهداشت، آموزش، سرمایهگذاری زیرساختی، حمایت اجتماعی، دفاع و مدیریت عمومی بهکل مخارج دولت هستند. مدل نهایی با روش اثرات ثابت و با بهکارگیری تخمینزن خطاهای استاندارد تصحیحشده با پنل برآورد شد.
نتایج حاکی از آن است که افزایش سهم هزینههای بهداشت، زیرساخت، حمایت اجتماعی و مدیریت عمومی اثر کاهنده و معناداری بر نرخ فقر داشته است. در مقابل، افزایش سهم هزینههای آموزش و دفاع با افزایش نرخ فقر همراه بوده است. قویترین اثر مثبت مربوط به حمایت اجتماعی (ضریب: ۴.۶۹-) و قویترین اثر منفی مربوط به آموزش (ضریب: ۳.۳۳+) بوده است.ترکیب مخارج دولت عاملی کلیدی در فقرزدایی است. یافتهها نشان میدهد تمرکز بر هزینههای اجتماعی و زیرساختی هدفمند در مقایسه با افزایش صرف بودجه در بخشهای آموزشی ناکارآمد یا دفاعی، راهبرد مؤثرتری برای کاهش فقر در منطقه جنوب آسیا محسوب میشود.
نتایج حاکی از آن است که افزایش سهم هزینههای بهداشت، زیرساخت، حمایت اجتماعی و مدیریت عمومی اثر کاهنده و معناداری بر نرخ فقر داشته است. در مقابل، افزایش سهم هزینههای آموزش و دفاع با افزایش نرخ فقر همراه بوده است. قویترین اثر مثبت مربوط به حمایت اجتماعی (ضریب: ۴.۶۹-) و قویترین اثر منفی مربوط به آموزش (ضریب: ۳.۳۳+) بوده است.ترکیب مخارج دولت عاملی کلیدی در فقرزدایی است. یافتهها نشان میدهد تمرکز بر هزینههای اجتماعی و زیرساختی هدفمند در مقایسه با افزایش صرف بودجه در بخشهای آموزشی ناکارآمد یا دفاعی، راهبرد مؤثرتری برای کاهش فقر در منطقه جنوب آسیا محسوب میشود.