پوهنتون تاج ورود ثبت نام
مجله علمی تحقیقی تاج Taj Academic Journal

واکاوی سکوت سازمانی؛ نگاهی به کنش_گری منفعل کارکنان در محیط_های کاری

چکیده

سکوت سازمانی پدیده‌ای عمدی است که در آن، کارکنان از بیان نظرات، انتقادات و پیشنهادهای خود خودداری می‌کنند و در نتیجه، اثربخشی، نوآوری و کیفیت تصمیم‌گیری در سازمان مختل می‌شود. هدف این تحقیق گردآوری، تحلیل و تلفیق نتایج تحقیقات پیشین درباره این پدیده و پاسخ به پرسش «پدیده سکوت سازمانی در محیط کار چگونه تبیین می‌شود؟» بود. این تحقیق از نوع مرور ادبیات «کتابخانه‌ای» با رویکرد توصیفی–تحلیلی طراحی شد. داده‌ها از طریق بررسی بیش از ۴۰ مقاله علمی تحقیقی و مطالعه موردی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ گردآوری شد و برای دستیابی به آن‌ها از پایگاه‌های علمی معتبر مانند گوگل اسکالر، اسکوپوس، پاب‌مد، جی‌استور، ساینس‌دایرکت، امرالد اینسایت و سیمانتیک اسکالر بهره گرفته شد. در مرحله تحلیل، با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی، مفاهیم کلیدی، الگوها و عوامل تأثیرگذار استخراج و در قالب کدگذاری باز و محوری و دسته‌بندی موضوعی ارائه گردید. یافته‌ها نشان داد سکوت سازمانی محصول تعامل چهار گروه عامل است: سبک رهبری کنترل‌گر و فقدان حمایت روانی، ترس از پیامدهای منفی و خودکارآمدی پایین، ساختارهای سلسله‌مراتبی خشک و فقدان سازوکارهای بازخورد، و نگرانی از انزوای اجتماعی و هنجارهای محافظه‌کارانه. در کنار فاصله قدرت بالا و بی‌اعتمادی سازمانی، این عوامل باعث کاهش نوآوری، تضعیف کیفیت تصمیم‌گیری، افزایش استرس شغلی و تمایل به ترک خدمت می‌شوند. در پایان، بر مبنای یک چارچوب مفهومی یک‌پارچه، راهکارهای عملی شامل ترویج رهبری توانمندساز و مشارکتی، ایجاد کانال‌های ارتباطی امن و تقویت فرهنگ بازخورد مستمر پیشنهاد شده است تا سکوت سازمانی کاهش و مشارکت فعال کارکنان ارتقاء یابد.

واژه‌های کلیدی