چکیده
بحث دیه یکی از مباحث مهم در فقه اسلامی است. فقهای اسلامی، پرداخت دیه از بیتالمال را در مقابل نفس جایز می¬دانند. برخی فقهای اسلامی، پرداخت دیه از بیتالمال را برای مادون نفس نیز تعمیم داده اند. تحقیق حاضر به این پرسش اساسی می¬پردازد که دلائل طرفداران پرداخت دیه مادون نفس از بیتالمال چیست و دلائل نظریات فقهای مخالف این دیدگاه چیست؟ اهمیت این بحث بر میگردد به حمایت بیتالمال از متضررینی که در نتیجه قصور مأموران حکومت اسلامی آسیب دیده اند یا برعکس حمایت بیتالمال از مأمورانی حکومت اسلامی که در پاسپانی و حراست از نظام متضرر گردیده اند. هدف اساسی این تحقیق بررسی دیدگاه موافقان و مخالفان پرداخت دیه مادون نفس از بیتالمال است. تحقیق حاضر از لحاظ روش توصیفی – تحلیلی بوده و اطلاعات از طریق روش کتابخانه ای با ابزار فیش برداری از منابع معتبر فقهی و حقوقی جمع آوری شده است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که فقها در معنای کلمه «دم» برداشت-های متفاوت دارند، قیاس اولویت در مورد پرداخت دیه جراحات قابل تسری نیست، باتوجه به اصل شخصی بودن مسئولیت- بیتالمال در پرداخت دیه مادون نفس مسئولیت ندارد و نص صریحی در مورد پرداخت دیه مادون نفس از بیتالمال وجود ندارد.