چکیده
ایجاب یکی از دو ارادة است که زمینهی شکل گیری عقد را فراهم میکند. تردیدی وجود ندارد که اگر اراده انشایی جانب مقابل با آن یکجا گردیده و عقد به وجود آید، طرفین عقد به مفاد آن پایبند میباشند. همچنانکه ایجاب، قبل از قبول جانب مقابل، به تنهایی نمیتواند برای هیچ یک از طرفین التزام ایجاد نماید. اما این سوال مطرح است که آیا صادر کننده ایجاب ملزم به نگهداری آن است یا هر وقت بخواهد میتواند از آن رجوع نماید؟ برای پاسخ به این سوال، نظریات مختلفی ارایه شده است. طبق یک نظر ایجاب برای صادر کننده آن ایجاد التزام مینماید تا آن را نگهداری نماید. برای اثبات این مدعا، عدهای به ایقاع دانستن ایجاب و عدهای دیگر به مسؤلیت مدنی موجب توسل جسته اند. به نظر میرسد هیچکدام از استناد های مزبور نمیتواند الزامیت ایجاب را به اثبات برساند. لذا ایجابی که بدون تعهد دیگری صادر شده باشد، الزامی برای نگهداری آن وجود ندارد. با وجود این، با استناد به قاعده لاضرر میتوان گفت در صورتی که رفتار موجب در صدور یا عدول از ایجاب نامتعارف باشد، این عدم التزام به نگهداری ایجاب، مانع الزام او به جبران خسارات مخاطب نمیگردد. این موقف با احکام قانون مدنی افغانستان نیز سازگار است. اما ایجابی که همراه با تعیین مدت برای قبول صادر گردیده است، در قوانین بسیاری از کشورها، از جمله افغانستان، صادر کننده ایجاب را تا ختم مدت تعیین شده به حفظ آن ملتزم میکند. گرچه ادعاهایی نیز وجود دارد که چنین ایجاب نیز التزامی به وجود نیاورده صرف ختم مدت بقای ایجاب را تعیین مینماید.